ဒီေန႔ (၆၊၆၊၂၀၁၇) ေၾကးမံုသတင္းစာပါ က်ေနာ့္ေဆာင္းပါးပါ။သားသားမီးမီးရွိတဲ့ မိဘ အားလံုးအတြက္ တကယ္ျဖစ္ၿပီဆိုရင္ အသက္အႏၲရာယ္အထိ ၿခိမ္းေျခာက္ႏိုင္တဲ့ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ "ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ကာကြယ္ေရး" ႏွင့္ "ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ကာကြယ္ေဆး" အေၾကာင္း ေသခ်ာေရးျပထားပါတယ္။
တားဆီးကာကြယ္ အိမ္တြင္းရန္စြယ္
"ဆရာတို႔ က်ေနာ့္သားေလးကို ကယ္ၾကပါဦးဗ်"
မႏၲေလးက ေက်ာက္သူေဌး လင္မယားႏွစ္ေယာက္။သူတို႔ရဲ႕ တစ္ဦးတည္းေသာသားေလးက ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါႏွင့္ ကေလးေဆးရံုမွာ ကုသမႈခံယူေန။ဖ်ား
ၿပီးေလးရက္ေျမာက္မွာ ႏွာေခါင္းေသြးယိုၿပီး မွိန္းလြန္းလို႔ ေဆးရံုလာတက္တယ္။
ေဆးရံုေရာက္ၿပီး ေနာက္ရက္မွာ ေကာ္ဖီေရာင္အရည္ေတြ( ေသြးေတြ)တပြက္ပြက္အန္၊ကတၱရာဆီးေရာင္ ဝမ္းမည္းမည္းေတြသြားၿပီး ေသြးေပါင္ျပဳတ္က် တိုင္းမရေတာ့။ေဆးရံုကလည္း ေသြးသြင္း၊ေသြးရည္ၾကည္သြင္း၊ဆလိုင္းသြင္း လိုအပ္သလို အဆက္မျပတ္ ကုသေပးေန။ ေဆးရံုေရာက္ၿပီး ႏွစ္ရက္ၾကာေတာ့ ကေလးက ေသြးလြန္တုပ္ေကြးက ဆိုးလြန္းေတာ့ ဦးေႏွာက္ထဲ ေသြးယိုၿပီး သတိလစ္သြား။ဝမ္းနည္းစရာပါပဲ။က်ေနာ္တို႔ ကေလးကို မကယ္လိုက္ႏိုင္ခဲ့ဘူး။မိဘေတြကေတာ့ အ႐ူးမီးဝိုင္းေပါ့။
မိဘေတြေၾကာက္သလို ဆရာဝန္ေတြေၾကာက္တဲ့ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေပါ့။မိဘေတြကို ႐ူးသြပ္ေစသလို ဆရာဝန္ေတြကိုလည္း စိတ္ဒဏ္ရာေတြ ေပးႏိုင္လြန္းတဲ့ ေရာဂါပါပဲ။က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ နားၾကပ္ေတြႏွင့္ မေရမတြက္ႏိုင္တဲ့ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ေရာဂါသည္ ကေလးငယ္ေတြကို ကယ္တင္ဖူးသလို က်ေနာ္တို႔ လက္ေပၚမွာပဲ ေႂကြလြင့္သြားတဲ့ ၾကယ္ကေလးေတြကိုလည္း ရင္နာစြာ ၾကံဳခဲ့ရဖူးတယ္။
ကမ႓ာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ႀကီးရဲ႕ ခန္႔မွန္းမႈအရ တစ္ႏွစ္မွာ လူဦးေရ သန္းငါးဆယ္(ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလံုး လူဦးေရႏွင့္ ညီမွ်)ေလာက္က ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ ကူးစက္ခံေနရတယ္။အဲဒီ သန္ငါးဆယ္ထဲက လူဦးေရ ငါးသိန္းေလာက္က ေရာဂါဆိုးလြန္းလို႔ ေဆးရံုတက္ၿပီး ကုသမႈခံယူေနရတယ္။ကံဆိုးတာက ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါသည္ေတြရဲ႕ ကိုးဆယ္ရာခိုင္ႏႈန္းက အနာဂတ္ရဲ႕ ၾကယ္ပြင့္ ကေလးလူငယ္ေလးေတြ ျဖစ္ေနတာ ဝမ္နည္းဖြယ္ေတြ႕ရွိရတယ္။ခန္႔မွန္းေျခ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါသည္ အေယာက္တစ္ရာမွာ သံုးေယာက္ေတာ့ ေသခ်ာေပါက္ ေသဆံုးတာကို ေလ့လာေတြ႕ရွိရ။ေရာဂါတကယ္ဆိုးၿပီဆို ေသျခင္းတရားကို ေရွာင္လႊဲလို႔ မရႏိုင္တာ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါပါပဲ။
"က်ေနာ့္သားေလးက ဘာျဖစ္လို႔ ေသဆံုးရတာလဲဗ်"
ေက်ာက္သူေဌး ကေလးအဖရဲ႕ ငိုရင္နဲ႔ ေမးတဲ့ ေမးခြန္း။
"ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ေရာဂါ ျပင္းထန္လြန္းလို႔ ဆံုးရွံဳးသြားရတာပါ"
"ေသြးလြန္တုပ္ေကြးက ဘာျဖစ္လို႔ ျဖစ္ရတာလဲဗ်ာ"
စိတ္မေကာင္းေပမယ့္ အေျဖေပးရတယ္။
"ျခင္ကိုက္လို႔ ျဖစ္ရတာပါ"
"အဲဒါဆို က်ေနာ့္သား ေသရတာ ျခင္ကိုက္လို႔ေပါ့ ဟုတ္လားဆရာ"
က်ေနာ္ ေၾကကြဲစြာ ေခါင္းညိမ့္မိတယ္။က်ေနာ့္နားထဲမွာ အခုထိ ၾကားေယာင္ဆဲ စကားသံေတြေပါ့...က်ေနာ့္သား ေသရတာ ျခင္ကိုက္လို႔ေပါ့ ဟုတ္လား ဆရာ...။
အဲဒီလို ေၾကကြဲဖြယ္ အသံေတြ မၾကားလိုေတာ့။ဆိုေတာ့ ေရာဂါ မျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုကာကြယ္ မလဲဆိုတဲ့ အေၾကာင္းကို မိဘျပည္သူေတြကို အသိေပးခ်င္ေနမိတယ္။ကုသျခင္းအလုပ္ကိုေတာ့ ေဆးရံု၊ေဆးခန္း၊ ဆရာဝန္ေတြ လုပ္ပါလိမ့္မယ္။ကာကြယ္ျခင္းအပိုင္းကိုေတာ့ မိဘျပည္သူေတြ တတပ္တအား ပါဝင္ႏိုင္ပါတယ္။ျပည္သူေတြပါမွပဲ ေရာဂါ ကာကြယ္ျခင္းက ထိေရာက္လိမ့္မယ္။ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါကို ဘယ္လိုကာကြယ္ၾကမလဲေပါ့။
ေရာဂါကာကြယ္ဖို႔ဆိုရင္ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါရဲ႕ အဓိက တရားခံကို သိမွ ျဖစ္မယ္။ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါကို ျဖစ္ေစတာက ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ဗိုင္းရပ္စ္(Dengue Virus)ေၾကာင့္ျဖစ္တာ။အဲဒီဗိုင္းရပ္စ္ပိုးကို သယ္ေဆာင္ၿပီး လူတစ္ဦးကေန တစ္ဦးကို ျဖန္႔ေဝကူးစက္ေစတာက "ျခင္"။တိတိက်က်ေျပာရရင္ ေအးဒီးစ္အီဂ်စ္ပ္တိုင္း(Aedes aegypti)ဆိုတဲ့ ျခင္ေကာင္။သူ႔သေဘာ သဘာဝကိုလည္း
သိထားသင့္တယ္။ေျခေတြ လက္ေတြမွာ အျဖဴစင္းေလးေတြပါလို႔ ျခင္က်ားလို႔လည္းေခၚတယ္။ျခင္ပုန္းလို႔လည္း ေခၚၾကတယ္။သူတို႔က ေန႔မင္းသားေတြ။မနက္မိုးလင္းခ်ိန္ႏွင့္ ေနဝင္ရီတေရာအခ်ိန္မွာ ပိုၿပီးကိုက္တတ္တယ္။ညမွာ ကိုက္ေလ့မရွိဘူး။သူတို႔ အႀကိဳက္ဆံုးေနရာေတြက လူေတြနဲ႔ နီးၿပီး ေမွာင္တဲ့ စိုစြတ္တဲ့ ေနရာေတြမွာ ရွင္သန္ေပါက္ပြားၾကတယ္။သက္တမ္းက သံုးပတ္ေလာက္ပဲ အသက္ရွင္ႏိုင္တယ္။အဲဒီျခင္ေကာင္ ကိုက္ရင္ေရာဂါရနိင္တယ္။မကိုက္ရင္ ေရာဂါ မရႏိုင္။ေရာဂါမျဖစ္ခ်င္ရင္ ျခင္မကိုက္ေအာင္ေနမယ္၊ဒါမွမဟုတ္ ျခင္နွိမ္နင္းေရးလုပ္ရမယ္။
ျခင္နွိမ္နင္းရာမွာ အဓိက အဆင့္ႏွစ္ဆင့္ရွိတယ္။အရြယ္ေရာက္တဲ့ ျခင္ေကာင္ႏွိမ္နင္းတာႏွင့္ ျခင္ေကာင္ဘဝမေရာက္ခင္ ပိုးေလာက္လန္းနွိမ္နင္းတာဆိုၿပီးေပါ့။အဲဒီႏွစ္ဆင့္မွာမွ ျခင္ေကာင္ျဖစ္ၿပီးမွ နွိမ္နင္းတာက(အျပင္မွာ ျမင္ေတြ႕ေနက် စက္ေတြသံုးၿပီး ျခင္ေဆးဖ်န္းတာေပါ့) ထင္သေလာက္ထိေရာက္မႈမရွိတာကို ေတြ႕ရတယ္။ေလာက္လန္းဘဝမွာ နွိမ္နင္းတာက ေရရွည္မွာ ပိုၿပီးအက်ိဳးျဖစ္ထြန္းတာကိုေတြ႕ရတယ္။စိတ္ထဲမွာ အၿမဲႏွလံုးသြင္းထားရမယ့္ ျခင္၊ပိုးေလာက္လန္း ႏွိမ္နင္းေရး ဂါထာရွိတယ္။
"ဖံုး သြန္ လဲ စစ္
ခပ္ ေလာင္း ေထာင္ ျမႇုုဳပ္
ဖြင့္ ရွင္း မႈတ္
အသစ္ထပ္တိုး
ထည့္ စိမ္ ထိုး" တဲ့။
အဓိပၸါယ္ေတြကေတာ့...
ဖံုး-ေရအိုး၊ေရခြက္၊ေရစည္ စတဲ့ အိမ္မွာ ေရသိုေလွာင္ရာ ပစၥည္းမ်ားကို ျခင္မဝင္ႏိုင္ေအာင္ ေသေသခ်ာခ်ာ( ဖံုး)အုပ္ထားရမယ္။
သြန္-ေရအိုး၊ေရခြက္၊ေရစည္ အားလံုးရဲ႕ အတြင္းပိုင္းကို ေသခ်ာတိုက္ခၽြတ္ေဆးေၾကာ၍ (သြန္)ပစ္ပါ။
လဲ-အိမ္မွာ ေက်ာင္းမွာရွိေသာ ေညာင္ေရအိုး၊ပန္းအိုး စတာေတြကို အနည္းဆံုး တစ္ပတ္တစ္ႀကိမ္ေဆးေၾကာ၍ ေရ(လဲ)ေပးပါ။
စစ္-ေရအိုး၊ေရခြက္၊ေရစည္ထဲသို႔ ေရထည့္ရင္ ေရကို(စစ္)၍ထည့္ပါ။
ခပ္-ေရအိုး၊ေရခြက္၊ေရစည္ထဲရွိ ပိုးေလာက္လန္းမ်ားကို လက္ကိုင္ရွည္ ေရစစ္ႏွင့္ (ခပ္)ထုပ္ပစ္ပါ။
ေလာင္း-ေၾကာင္အိမ္၊ဘီဒို၊စားပြဲတို႔ရဲ႕ ေအာက္ခံခြက္မ်ားထဲကို ဆား၊စက္ဆီေဟာင္း စသည္တို႔ (ေလာင္း)ထည့္ ထားပါ။
ေထာင္-ဘယ္အခ်ိန္အိပ္အိပ္၊ဘယ္ေနရာမွာအိပ္အိပ္(က်ေနာ္ အပိုထည့္ေျပာတတ္တာက 'ဘယ္သူႏွင့္အိပ္အိပ္') ျခင္ေထာင္ (ေထာင္)အိပ္ပါ။
ျမႇဳပ္-မိုးေရတင္က်န္ႏိုင္ေသာ ဘူး၊ခြက္၊တာယာေဟာင္း စသည္တို႔ကို ေျမ(ျမႇဳပ္)ပစ္ပါ။
ဖြင့္-အလင္းေရာင္ရ၍ ျခင္မခိုေအာင္းႏိုင္ေစရန္ ေန႔ပိုင္းတြင္ ျပတင္းေပါက္မ်ား ဖြင့္ထားပါ။
ရွင္း-ျခင္မခိုေအာင္းႏိုင္ရန္ အိမ္တြင္းအိမ္ျပင္ကို (ရွင္း)လင္းပါ။
မႈတ္-အိမ္၊ေက်ာင္း၊ရံုး အနီးေတြမွာ ေဆး(မႈတ္)သည့္ အဖြဲ႕လာေရာက္ပါက လုပ္ငန္းတြင္က်ယ္ေစရန္ ကူညီပါ။
အသစ္ထပ္တိုးတဲ့ ေနာက္ထပ္အခ်က္(၃)ခ်က္ကေတာ့
ထည့္-ေသာက္ေရ၊ သံုးေရေတြမွာ လူကို မထိခိုက္ေစတဲ့ ပိုးေလာက္လန္းမေပါက္ပြားေအာင္တားဆီးေပးတဲ့ အဘိတ္(abate)ဆိုတဲ့ ေဆးကို အတိုင္းအဆမွန္မွန္ (ထည့္)ျခင္းပါပဲ။ေရထဲကို ေဆးတစ္ခါထည့္ထားရင္ အနည္းဆံုး ႏွစ္လေလာက္ေတာ့ တာရွည္ခံ အသံုးျပဳႏိုင္ပါတယ္။
စိမ္-စိမ္ဆိုတာကေတာ ေဆးစိမ္ျခင္ေထာင္၊ေဆးစိမ္ခန္းဆီး၊ေဆးစိမ္လိုက္ကာေတြကို အသံုးျပဳတာကို ေျပာျခင္းပါပဲ။ျခင္ေထာင္ေတြ ခန္းဆီးေတြကို ေဆးစိမ္ျခင္းအား
ျဖင့္ အဲဒီကိုလာနားတဲ့ ျခင္ေကာင္ေတြကို ေသေစပါတယ္။
ထိုး-ေသြးလြန္တုပ္ေကြး ကာကြယ္ေဆး(ထိုး)တာကိုေျပာတာပါ။
ကာကြယ္ေဆးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အနည္းငယ္ ထပ္ၿပီးရွင္းျပခ်င္ပါတယ္။လူတိုင္းသိခ်င္တဲ့ ေမးခြန္းကေတာ့ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးကာကြယ္ေဆး တကယ္ရွိေနၿပီလား။ဟုတ္ကဲ့ တကယ္ရွိေနပါၿပီ။ေသြးလြန္တုပ္ေကြးကာကြယ္ေရးအတြက္ အခုကာကြယ္ေဆးက အျပည့္အဝ အားကိုးလို႔ မရေသးေပမယ့္ ေရာဂါအျဖစ္မ်ားလြန္းတဲ့ ႏိုင္ငံေတြအတြက္ေတာ့ ေကာက္႐ိုးတမွ်င္ပါ။ကမာၻ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕ႀကီးကလည္း အခုကာကြယ္ေဆးကို အသိအမွတ္ျပဳလိုက္ပါၿပီ။ကာကြယ္ေဆးရဲ႕နာမည္ကေတာ့ ဒင့္ဂ္ဘားဇီးယား(Dengvaxia)လို႔ေခၚပါတယ္။ျပင္သစ္ေဆးကုမၸဏီ Sanofi Pasteur ကထုတ္လုပ္ပါတယ္။ဒီကာကြယ္ေဆးကို ကမ႓ာေပၚမွာ ပထမဆံုးစတင္ အသံုးျပဳတဲ့ႏိုင္ငံကေတာ့ မကၠဆီကို ႏိုင္ငံပါ။၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလကတည္းက တရားဝင္ စတင္ အသံုးျပဳခဲ့ပါတယ္။အခုအခ်ိန္မွာဆိုရင္ ဒီကာကြယ္ေဆးကို ေသြးလြန္တုပ္ေကြး အျဖစ္မ်ားတဲ့ ႏိုင္ငံေပါင္း (၁၄)ႏိုင္ငံမွာ တရားဝင္ အသိအမွတ္ျပဳ ထိုးႏွံေနပါၿပီ။အဲဒီ(၁၄)ႏိုင္ငံထဲမွာ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ အိမ္နီးခ်င္း အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံေတြျဖစ္တဲ့ ထိုင္း၊စင္ကာပူ၊အင္ဒိုနီးရွား၊မေလးရွား၊ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံတို႔ ပါဝင္ပါတယ္။ဒီကာကြယ္ေဆးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ကမ႓ာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ႀကီးကေတာ့ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးအျဖစ္မ်ားလြန္းတဲ့ႏိုင္ငံေတြ(ျမန္မာႏိုင္ငံအပါအဝင္)အေနႏွင့္ အစပ်ိဳးထိုးႏွံဖို႔ စဥ္းစားသင့္တယ္လို႔ မွတ္ခ်က္ေပးပါတယ္။
အခုကာကြယ္ေဆးက အသက္ (၉)ႏွစ္ကေန (၄၅)ႏွစ္ထိ ထိုးလို႔ရတယ္(စင္ကာပူႏိုင္ငံမွာေတာ့ အသက္ ၁၂ ႏွစ္ကေန ၄၅ႏွစ္ထိသတ္မွတ္ထား)။ေသြးလြန္တုပ္ေကြးဗိုင္းရပ္မိ်ဳးစိပ္ ေလးမ်ိဳးလံုးကို ကာကြယ္ႏိုင္တယ္။ေျခာက္လျခား (၃)
ႀကိမ္(၀-၆-၁၂) ထိုးရမယ္။ေဆးတစ္လံုးမွာ ေဆးရည္ ၀.၅ စီစီ ပါဝင္တယ္။လက္ေမာင္းအေရျပားေအာက္ (subcutaneous)ထိုးရတယ္။ထိုင္းႏိုင္ငံမွာေတာ့ ေဆးတစ္လံုးကို ဘတ္ ၃၅၀၀ (၁၄၀ ၀၀၀ က်ပ္) က်သင့္တယ္။အင္ဒိုနီးရွားႏိုင္ငံမွာေတာ့ ေဆးတစ္လံုးတန္ဖိုးက ေဒၚလာ ၇၀ ( ၁၀၀ ၀၀၀ က်ပ္ခန္႔) ရွိတယ္။ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ အခုခ်ိန္ထိ တရားဝင္ တင္သြင္းခြင့္ျပဳတာမ်ိဳး မရွိေသးဘူး။
ဒီကာကြယ္ေဆးမွာ အားနည္းခ်က္ေတြရွိေနေသးတယ္။အဲဒီအားနည္းခ်က္ေတြထဲက တစ္ခုကေတာ့ ဒီေဆးက ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္ဖူးတဲ့သူေတြမွာ အစြမ္းပိုထက္ၿပီး (၈၀% ကာကြယ္မႈေပး) ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ တစ္ခါမွ မျဖစ္ဖူးရင္ အစြမ္းထက္မႈ နည္းပါး(၅၀-၆၀% ေလာက္ပဲ ကာကြယ္မႈေပး)တာကို ေတြ႕ရွိရတယ္။ဒါေပမယ့္ အားေကာင္းတဲ့ အခ်က္ကေတာ့ ျပင္းထန္ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ(severe dengue)ကိုေတာ့ ၈၀-၉၀% ေလာက္ထိ ကာကြယ္ေပးႏိုင္တာကို ေလ့လာေတြ႕ရွိရ။ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေၾကာင့္ ေဆးရံုတက္ကုသမႈခံယူရႏိုင္ႏႈန္းကိုလည္း ၈၀% ေလာက္ထိ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ေၾကာင္းလည္း ေတြ႕ရတယ္။ေနာက္ အားနည္းခ်က္တစ္ခုကေတာ့ ကာကြယ္ေဆးသံုးႀကိမ္ထိုးၿပီးရင္ ေရာဂါဒဏ္ကေန ႏွစ္ေပါင္းဘယ္ေလာက္ထိ ကာကြယ္ႏိုင္လဲ ဆိုတာကိုေတာ့ တိတိက်က် မသိရဘဲ ေလ့လာဆဲ အဆင့္သာရွိေသးတယ္။
ကာကြယ္ေဆးေပၚေနေပမယ့္ ၿပီးျပည့္စံုတဲ့ ကာကြယ္ေဆးမဟုတ္ေသးတာကတစ္ေၾကာင္း၊ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ တရားဝင္တင္သြင္းထိုးႏွံမႈ မရွိေသးတာက တစ္ေၾကာင္းေၾကာင့္ အထက္မွာေဖာ္ျပခဲ့တဲ့"ဖံုး သြန္ လဲ စစ္" ဂါထာကိုပဲ အားကိုး
သမႈျပဳရဦးမယ္။အဲဒီဂါထာအတိုင္းပဲ မိဘျပည္သူမ်ား ျပဳမူက်င့္ၾကံၾကပါလို႔ ေျပာပါရေစ။
နိဂံုုးခ်ဳပ္အေနႏွင့္ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ေလးစားရပါေသာ ကေလးအထူးကုဆရာဝန္ႀကီး ပါေမာကၡ ဆရာႀကီး ဦးေစာဝင္း ေရးစပ္ထားတဲ့ ေသြးလြန္တုပ္ေကြး အႏၲရာယ္ကင္းကဗ်ာ ေလးကို မိဘျပည္သူမ်ားအတြက္ ကူးယူေဝမွ်ပါရေစ။
"ရာသီတိုင္းတြင္ ဖ်ားနာလွ်င္
ေသြးလြန္တုပ္ေကြးမွတ္။
အဖ်ားက်စဥ္ မလန္းလွ်င္
အစဥ္ သတိခ်ပ္"
လူတိုင္း လူတိုင္း အိမ္တြင္းရန္စြယ္ျဖစ္တဲ့ ျခင္ေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးရန္မွ ကင္းေဝးၾကပါေစ။
ေဒါက္တာေက်ာ္စြာျမင့္
(ကေလးအထူးကု)
Tuesday, June 6, 2017
ေသြးလြန္တုတ္ေကြး
Subscribe to:
Post Comments (Atom)
No comments:
Post a Comment