ေခြးရူးျပန္ေရာဂါ

ေခြး ရူး ျပန္ေရာဂါ
~~~~~~~~
ေခြး ရူးျပန္ေရာဂါ သည္ virus ပိုး Rabies virus , Lyssavirus genus of the Rhabdoviridae family ေၾကာင့္ျဖစ္ သည္။
အလြန္ေၾကာက္စရာေကာင္း ေသာ ေရာဂါ ျဖစ္သည္။ ေခြးရူးေရာဂါပိုးသည္ ေခြး၏ သြားရည္ မွတဆင့္ လူ၏ကိုယ္ ထဲသို.၀င္သြား ျပီး ၊ ဥိးေနွာက္ နွင့္ အာရံု ေၾကာ ထဲ ေရာက္သြား ျပီး အ သက္ ဆံုးရွုံး နိုင္သည္။ ေခြး ကိုက္ခံရ ျခင္း အျပင္ ၊ ေခြး ကလ်ွာ ျဖင့္ရက္ ျခင္း၊ လူ ၏အေရျပား အပြန္း အ ပဲ့သို . ေခြးသြားရည္ ထိျခင္း တို.ေၾကာင့္လည္း ကူးစက္ႏုိင္သည္။

ေခြး ရူးျပန္ေရာဂါ လကၡဏာမ်ား

အကိုက္ခံရျပီး ၉ ရက္ မွ လ အေတာ္ၾကာထိ ေရာဂါ မျပဘဲ ရွိနိုင္ သည္။ အကိုက္ခံရ ေသာ အ နာ ၾကီး ျခင္ း၊ မ်ားျခင္း၊ ဦးေခါင္း နွင့္ လည္ ပင္း တ ၀ိုက္တြင္ ကိုက္ခံရ ပါ က ေ၇ာဂါ လကၡဏာ ျမန္ျမန္ ျပတတ္သည္။
ေခြး ရူးျပန္ေရာဂါ စ ျဖစ္လာပါ က ၊ ဖ်ားျခင္း၊ ေခြးကိုက္ခံရေသာ ေနရာတ၀ိုက္တြင္ နာ ျပီး ထံုက်င္ျခင္း ၊ စတင္ခံစားရမည္။ ထို.ေနာက္ စိတ္လႈပ္ရွား ဂဏာ မျငိမ္ ျဖစ္ လာမည္။ ထင္ရွားေသာ လကၡဏာမွာ ေရဆာေသာ္လည္း ေရလံုး၀ မေသာက္နိုင္ဘဲ ေရကိုအလြန္ေၾကာက္ေနျခင္းျဖစ္သည္။
စိတ္ ဂေရာက္ကယက္ျဖစ္ျခင္း၊ တကယ္မရွိေသာ အရာမ်ား ကို ျမင္ေယာင္လာျခင္း ၊ အရူး လိုေအာ္ဟစ္ေနျခင္း၊ ပံုမွန္ လူစိတ္မရွိေတာ့ျခင္း ၊ သတိမရွိေတာ့ျခင္း။ အသိစိတ္ ၀င္လိုက္ေျပာက္လိုက္ ျဖစ္ျခင္း၊ စေသာေ၀ဒနာ မ်ားခံစားရျပီး ၊ ၁ ပတ္ - ၁၀ ရက္အၾကာ တြင္ ေသဆံုးရေပမည္။
ေခြး ရူးျပန္ေရာဂါ စျဖစ္လွ်င္ ကုသေဆး မရွိပါ။
ေခြး ရူးျပန္ေရာဂါ စျဖစ္ပါက အသက္မေသေသာလူ အလြန္ ရွားပါးပါသည္။

ေခြး ရူးျပန္ေရာဂါ ကာကြယ္ျခင္း

( ၁) ေခြး ကိုက္မခံရ ခင္ ကာကြယ္ျခင္း
ေခြးကိုက္မခံရေအာင္ေနျခင္း၊ ေခြးကို လက္ပြန္းတတီး မေနျခင္း ၊ အိမ္ေမြးေခြးကို ကာကြယ္ေဆး ထိုးထား ျခင္း ၊ မိမိတြင္ေခြး ကိုက္ခံရ နိုင္ေသာ အေျခေနရွိပါက ၾကိဳ တင္ ကာကြယ္ေဆးထိုးထာျခင္း ( အေရျပားေအာက္ သို.မဟုတ္ အသားေဆး ၄ ပတ္ျခား ၂ ၾကိမ္ )

(၂) ေခြးကိုက္ခံရျပီး မွ ေခြးရူးျပန္ေရာဂါ မျဖစ္ရန္ ကာကြယ္ျခင္း
ဆရာ၀န္ အျမန္ျပရန္ လိုသည္။ ဆရာ၀န္ မွ အနာကို လိုအပ္ သလိုေဆးေၾကာ ေပးမည္။ antirabies antiserum ျဖင့္ လူအေလးခ်ိန္ ေပၚ မူတည္ ျပီးေဆးပမာဏ တြက္ခ်က္ကာ တ၀က္ကို အနာတ၀ိုက္ စိမ့္၀င္ေအာင္ လုပ္ေပးျပီး ၊ က်န္တ၀က္ကို အသားေဆး ထိုးေပးမည္။
Human diploid cell strain vaccine ေခြး ရူးျပန္ေရာဂါ ကာကြယ္ေဆးကို Day 0 ,3 ,7 ,14 , 30 ,90 တို.တြင္ အသားေဆးထိုးရမည္။ ( ခ်က္ မွာမထိုးပါ) ။ လက္ေမာင္း၊ တင္ပါးမွာထိုးနိုင္သည္။

မွတ္ခ်က္ ။ ။ ေခြးကိုက္ခံရျပီးမွ ထိုးေသာကာကြယ္ေဆးသည္ အျမန္ဆံုးထိုးနိုင္ေလ ေဆးအာနိသင္ အျပည့္အ၀ ရေလျဖစ္သည္။ ေနွာင့္ေႏွးျခင္း ၊ ေခြးရူး မရူး ေစာင့္ၾကည့္ေနျခင္း ျဖင့္ေဆးထိုးေနာက္က် ပါက ၊ေဆး၏ကာကြယ္မႈ စြမ္းအင္ေလ်ာ့ နဲ ပါသည္။

ကိုက္ေသာေခြး ကိုသတ္ပစ္ျခင္းသည္လည္း လြဲမွားေသာ အယူ အဆျဖစ္သည္။ ေခြးေသ သြားလ်င္ လူမွာေခြးရူး မျပန္ေတာ့မွာ မဟုတ္ပါ
Negri Bodies ေခၚ including bodies တမ်ိဳးကို ေခြးရူး၏ ဦးေနွာက္ထဲတြင္ ေတြ.နိုင္ေသာ္လည္း ၊ စမ္းသပ္အေျဖေစာင့္ေနျခင္းျဖင့္ ၊ အခ်ိန္ေနွာင့္ေနွးနိုင္သျဖင့္ ကာကြယ္ေဆး အျမန္ ထိုးတာ အေကာင္းဆံူျဖစ္ သည္။

ကိုက္ေသာေခြး က ေခြးရူးမဟုတ္ ဆိုကာ ေဆးမထိုးဘဲ မေနသင့္ပါ။ ယဥ္ယဥ္ေလးရူးေန တတ္ပါသည္။ ေခြးရူူး မဟုတ္ေလာက္ပါဘူး ဟု ၊တခ်က္ေပါ့ဆ ပါက အသက္နွင့္ ရင္း ရတတ္ပါသည္။

ေဒါက္တာဆု ေဆးပညာဌာန